Kateqoriya Terminlər
Süni İntellekt (Sİ)
Süni İntellekt (Sİ) (ing. Artificial Intelligence (AI)) — maşınların (qurğu və cihaz) insan zəkasını simulyasiya etməsidir. Belə maşınlar elə proqramlaşdırılır ki, insan kimi düşünə, onun davranışlarını təqlid edə bilsinlər.
Sİ ilə işləyən maşınlar nitq tanıma, öyrənmə, planlama, problem həll etmə kimi mürəkkəb işlərin öhdəsindən gəlməyi bacarır. Süni İntellektin ideal xüsusiyəti onun rasional davranması və qarşıya qoyulan konkret məqsədə çatmaq üçün doğru qərar qəbul etməsidir.
Süni İntellekt iki əsas kateqoriyaya bölünür:
- Dar Süni İntellekt: İnsan zəkasının simulyasiyası olan və bəzən “Zəif Sİ” adlandırılan DSİ dar kontekstdə fəaliyət göstərir. DSİ konkret halda götürülmüş tək bir işin öhdəsindən məharətlə gəlməyi bacarsa da, insan zəkasının potensialından çox uzaqdır.
- Ümumi Süni İntellekt: Bəzən “Güclü Sİ” də adlandırılan ÜSİ insan zəkasına yaxın intellektə sahib olan maşınlardır. Onların öz “ağıllarından” istifadə edərək istənilən problemi həll etmə qabiliyətləri vardır. Fantastik filmlərdən bizə tanış gələn robotlar ÜSİ ilə işləyirlər.
Freymvork
Freymvork (ing. framework) — proqram təminatı məhsullarının hazırlanmasında özül rolunu oynayan proqramlaşdırma alətidir. Bu alət proqramçıların işini xeyli dərəcədə asanlaşdırır, onları proqram arxitekturasının karkasını qurmaq, ümumi funksionallığı hazırlamaq kimi vaxt aparan işlərdən azad edir. Proqramçı freymvorkdan şablon kimi yararlanır, zəruri əlavə və dəyişikliklərlə onu konkret məqsədlər üçün fərdiləşdirə bilir. Freymvorklar proqram layihələrini standart və sınanmış üsullarla hazırlamağa imkan verir. Platforma və proqramlaşdırma dilindən asılı olaraq müxtəlif freymvorklar mövcuddur. Məsələn, masaüstü tətbiqlər üçün WPF, Cocoa, Swing; veb tətbiqləri üçün Django, Laravel, Ruby on Rails; mobil tətbiqlər üçün SwiftUI, React Native, Flutter kimi freymvorklardan istifadə edilir.